Badania próbki sprzed 50 lat każą na nowo przemyśleć chronologię historii Księżyca i Ziemi
1 października 2025, 09:00Gdy w w połowie grudnia 1972 roku astronauci misji Apollo zbierali na Księżycu próbki, nie mieli pojęcia, że ponad 50 lat później jedna z nich – oznaczona numerem 76535 – zmieni nasze rozumienie historii Srebrnego Globu. Materiał powstał niemal 50 kilometrów pod powierzchnią Księżyca, jednak nie nosi śladów gwałtownego oddziaływania sił, które powstają, gdy skały z dużej głębokości są wyrzucane na powierzchnię. Zagadka 76535 intrygowała naukowców od dekad. Zdaniem niektórych specjalistów, materiał ten znalazł się na powierzchni w wyniku potężnego uderzenia, które utworzyło największy księżycowy krater, Basen Biegun Południowy-Aitken.
Ocieplenie przez freony, a nie przez CO2?
23 grudnia 2009, 09:50Najważniejszą przyczyną wzrostu temperatur w latach 1950-2000 były freony, a nie ditlenek węgla - uważa prof. Qing-Bin Lu z University of Waterloo.
Piękna mozaika odkryta po raz drugi
29 grudnia 2025, 10:43W Akwilei, w ogrodzie byłych koszar karabinierów, ponownie odkryto wspaniałą rzymską mozaikę. Ponownie, gdyż po raz pierwszy piękny kwietny dywan został odsłonięty między rokiem 1962 a 1963, w czasie budowy koszar. Mozaikę znaleziono w miejscu, w którym miał stanąć jeden z budynków. Zdecydowano więc o zmianie oryginalnego planu koszar, a zabytek zbadali archeolodzy.
Jak płeć wpływa na ocenę kobiecych awatarów
22 lutego 2010, 10:21Roboty i awatary stają się powoli częścią naszego codziennego życia. Z tego powodu Karl MacDorman z Indiana University zdecydował się sprawdzić, jak ludzie potraktują awatary, rozwiązując dylematy moralne. Czy ponieważ nie są ludzkie, nie będą z nimi empatyzować? Amerykanin uzyskał wyniki zróżnicowane ze względu na płeć badanych.
Jeziora przyspieszają topnienie lodowców Grenlandii
2 kwietnia 2026, 12:01Cieplejsze powietrze i wody morskie powodują, że od 2002 roku Grenlandia traci około 264 gigaton (miliardów ton) lodu rocznie. Teraz dzięki badaniom przeprowadzonym przez naukowców z University of Leeds dowiedzieliśmy się o mniej znanym mechanizmie, który przyspiesza utratę lodu - jeziorach tworzących się gdy lądolód się wycofuje. Naukowcy zauważyli, że tam, gdzie pojawiają się jeziora, lód szybciej topnieje, co może globalnie przyspieszać utratę masy lodu.
Kręcą głową na nie?
6 maja 2010, 11:09Sfilmowano szympansy karłowate, znane też jako bonobo, które komunikowały niezgodę, kręcąc głową jak ludzie. Małpy potrząsały głową, chcąc zapobiec działaniom innych, które z różnych względów im się nie podobały, np. zabawom młodych z jedzeniem.
Dziób niezmieniony od 30 mln lat
11 czerwca 2010, 18:04Wielkie dzioby pelikanów nie są nabytkiem z nieodległej przeszłości. Skamielina najstarszego ze znanych pelikanów, którą znaleziono w południowo-zachodniej Francji, również ma wielki dziób, co oznacza, że stanowi on ozdobę i narzędzie tych pięknych ptaków już od co najmniej 30 mln lat, czyli od oligocenu (Journal of Ornithology).
Kot naśladowca
9 lipca 2010, 08:40Podczas polowania margaj (Leopardus wiedii), zamieszkujący Amerykę Środkową, północną część Argentyny i Paragwaju oraz południowo-wschodnie rejony USA drapieżny ssak z rodziny kotowatych, imituje dźwięki wydawane przez stanowiące jego ulubiony łup tamaryny dwubarwne. Słysząc nawoływania, małpy zbliżają się, szukając innego przedstawiciela swojego gatunku.
Dane z włosów o zegarze
24 sierpnia 2010, 09:54Zaburzenie rytmu dobowego może prowadzić do problemów ze snem, zwiększa też ryzyko wystąpienia różnych chorób, w tym nowotworów. Pracę zegara biologicznego reguluje zestaw genów, a ich działanie można śledzić, ustalając stężenie matrycowego RNA (mRNA). Dotąd śledzenie ekspresji tych genów było dość trudne, ale dzięki wygodnej, rzetelnej i nieinwazyjnej metodzie japońskich naukowców wszystko powinno się zmienić. Wystarczy kilka włosów z głowy bądź z brody.
Szczepionka na alzheimera. Przełom?
8 października 2010, 21:51Choroba Alzheimera wciąż pozostaje niepokonana. Potrafimy tylko opóźniać jej postęp, nie wiemy, jakie są jej przyczyny, jaki jest proces tworzenia się szkodliwych blaszek amyloidowych. Tym większym zaskoczeniem jest zapowiedź powstania szczepionki przeciwko tej chorobie.
